ในการใช้งานเครนหรือปั้นจั่น ความปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องจักรที่ทันสมัยเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ “คน” ที่ทำงานประสานกันอย่างเป็นระบบ ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กฎหมายจึงกำหนดให้ต้องมีบุคลากรเฉพาะทางที่ผ่านการอบรมอย่างน้อย 4 ตำแหน่ง หรือที่เรียกกันติดปากว่า “4 ผู้”
Training Zenter จะพาไปเจาะลึกหน้าที่ของแต่ละตำแหน่ง ว่าทำไมถึงขาดใครไปไม่ได้ในการยกของหนักแต่ละครั้งครับ
เปรียบเสมือน “กัปตัน” ผู้ควบคุมเครื่องจักร
หน้าที่: ควบคุมการเคลื่อนไหวของเครนตามคำสั่ง ตรวจสอบความพร้อมของตัวรถและระบบความปลอดภัย (Safety Devices) ก่อนเริ่มงานเสมอ
หัวใจสำคัญ: ต้องมีสมาธิสูง ตัดสินใจได้เด็ดขาด และรู้อย่างถ่องแท้ว่าเครนที่ตนเองขับมีขีดจำกัดแค่ไหน (Load Chart)
ความเสี่ยงหากไม่มี: การควบคุมที่ผิดพลาดอาจทำให้สิ่งของร่วงหล่นหรือเครนพลิกคว่ำได้
เปรียบเสมือน “ดวงตา” ของผู้บังคับปั้นจั่น
หน้าที่: ให้สัญญาณมือหรือวิทยุสื่อสารเพื่อให้ผู้บังคับปั้นจั่นเคลื่อนย้ายวัสดุไปยังจุดที่ต้องการ เนื่องจากคนขับมักจะมองไม่เห็นจุดวางของหรืออุปสรรคในมุมอับ
หัวใจสำคัญ: ต้องแม่นยำในภาษาท่าทาง (Hand Signals) และยืนอยู่ในตำแหน่งที่ผู้บังคับปั้นจั่นมองเห็นได้ชัดเจนที่สุด
ความเสี่ยงหากไม่มี: เกิดการสื่อสารคลาดเคลื่อน นำไปสู่การเฉี่ยวชนโครงสร้างหรือผู้ปฏิบัติงานคนอื่น
เปรียบเสมือน “วิศวกรหน้างาน” ผู้รับผิดชอบน้ำหนักยก
หน้าที่: เลือกใช้และตรวจสอบอุปกรณ์ช่วยยก (สลิง, โซ่, ผ้าใบ) ให้เหมาะสมกับน้ำหนักและรูปทรงของวัตถุ รวมถึงการมัดเหวี่ยง (Rigging) ให้สมดุล
หัวใจสำคัญ: ต้องรู้วิธีหาจุดศูนย์ถ่วง (Center of Gravity) และการคำนวณแรงตึงในสายสลิงตามองศาการยก
ความเสี่ยงหากไม่มี: อุปกรณ์ช่วยยกอาจขาด หรือสิ่งของอาจหลุดร่วง/เอียงกระเท่่ห์ขณะลอยอยู่กลางอากาศ
เปรียบเสมือน “ผู้จัดการแผนความปลอดภัย”
หน้าที่: วางแผนการยก (Lifting Plan) ประเมินความแข็งแรงของพื้นผิวที่ตั้งเครน และดูแลความปลอดภัยในภาพรวมให้เป็นไปตามกฎหมาย
หัวใจสำคัญ: การประเมินความเสี่ยง (JSA) และการสั่งระงับงานทันทีเมื่อพบสภาวะที่ไม่ปลอดภัย เช่น ลมแรงเกินไป หรืออุปกรณ์ชำรุด
ความเสี่ยงหากไม่มี: ขาดการประสานงานภาพรวม ทำให้เกิดความโกลาหลและละเลยกฎระเบียบความปลอดภัยพื้นฐาน
กฎหมายกำหนดว่าบุคลากรทั้ง 4 ตำแหน่ง ต้องผ่านการอบรม จากสถาบันที่ได้รับการรับรองเท่านั้น เพื่อให้ได้ใบเซอร์ฯ ที่ถูกต้องในการปฏิบัติงาน
เรียนจริง ทำจริง: เรามี Workshop จำลองสถานการณ์การยกจริง
วิทยากรเชี่ยวชาญ: สอนจากเคสอุบัติเหตุจริง เพื่อให้ผู้เรียนจดจำและไม่ทำผิดพลาด
ถูกต้องตามกฎหมาย: ใบประกาศนียบัตรสามารถใช้ประกอบการทำงานได้ทั่วประเทศ
“งานยกจะง่ายและปลอดภัย เมื่อทีมงาน ‘4 ผู้’ ทำหน้าที่ประสานกันอย่างมืออาชีพ”
