เพื่อให้การใช้งานรถยกในคลังสินค้าหรือโรงงานเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมายและปลอดภัยสูงสุด TSM และ จป. ต้องตรวจสอบความพร้อมใน 3 มิติหลัก ดังนี้ครับ

1. การจัดการด้าน “คน” (Operator Requirements)

กฎหมายใหม่เน้นย้ำเรื่องความรู้และความสามารถของผู้ขับขี่เป็นสำคัญ

• ต้องผ่านการอบรม: ผู้ปฏิบัติงานรถยกทุกคนต้องผ่านการอบรม “ทฤษฎีและปฏิบัติ” จากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการฯ รับรอง (โดยทั่วไปคือหลักสูตร 12 ชั่วโมง)

• ใบประกาศนียบัตร: ต้องมีหลักฐานการผ่านการอบรมเก็บไว้ที่สถานประกอบการพร้อมให้เจ้าหน้าที่เรียกตรวจ

• การทดสอบประจำปี: สถานประกอบการควรมีการประเมินทักษะการขับขี่ภายใน (Internal Audit) อย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อยืนยันว่าพนักงานยังคงปฏิบัติงานได้อย่างปลอดภัย

2. การจัดการด้าน “รถ” (Machine Inspection)

รถยกต้องอยู่ในสภาพที่ปลอดภัยตามมาตรฐานวิศวกรรม

• การตรวจสภาพตามระยะเวลา (ปจ.1): รถยกที่มีขนาดตั้งแต่ 1 ตันขึ้นไป ต้องได้รับการตรวจรับรองความปลอดภัยโดย วิศวกรวิชาชีพ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

• บันทึกการตรวจเช็กรายวัน (Daily Checklist): ก่อนเริ่มงานทุกกะ ผู้ขับขี่ต้องตรวจเช็กระบบสำคัญ เช่น เบรก, ยาง, ระบบไฮดรอลิก, สัญญาณเสียง และไฟเตือน โดยต้องมีแบบฟอร์มลงนามชัดเจน

• ป้ายบอกพิกัดน้ำหนัก (Load Chart): รถยกทุกคันต้องมีป้ายแสดงน้ำหนักยกสูงสุดที่ชัดเจนและเป็นภาษาไทย เพื่อป้องกันการยกเกินกำลัง

3. การจัดการด้าน “สถานที่” (Environment & Layout)

พื้นที่การทำงานต้องเอื้อต่อความปลอดภัย ไม่ใช่แค่ตัวรถที่ต้องพร้อม

• เส้นทางเดินรถ: ต้องมีการตีเส้นแบ่งทางเดินรถและทางเดินเท้า (Walkway) ให้ชัดเจน เพื่อป้องกันการเฉี่ยวชน

• แสงสว่างและป้ายเตือน: พื้นที่ปฏิบัติงานต้องมีแสงสว่างเพียงพอตามกฎหมาย และมีป้ายเตือนในจุดอับสายตาหรือทางแยก

• ระบบระบายอากาศ: หากใช้รถยกเครื่องยนต์สันดาป (น้ำมัน/ก๊าซ) ภายในอาคาร ต้องมีระบบระบายอากาศที่ดีเพื่อป้องกันก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์สะสม

4. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE)

ผู้ขับขี่รถยกต้องสวมใส่ PPE ที่เหมาะสมตามที่กฎหมายและนโยบายบริษัทกำหนด เช่น:

• หมวกนิรภัย (Hard Hat)

• รองเท้านิรภัย (Safety Shoes)

• เสื้อสะท้อนแสง (High-Visibility Vest)

⚠️ บทลงโทษหากไม่ปฏิบัติตาม

หากสถานประกอบการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามกฎหมายความปลอดภัยเครื่องจักร พ.ศ. 2564 อาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตาม พ.ร.บ. ความปลอดภัยฯ 2554

สรุปสำหรับ TSM/จป.: การเตรียมตัวรับตรวจประเมินเรื่องรถยก สิ่งแรกที่เจ้าหน้าที่จะเรียกดูคือ “สมุดบันทึกการตรวจสภาพรถ (ปจ.1)” และ “วุฒิบัตรการอบรมของพนักงาน” ดังนั้นควรจัดทำแฟ้มประวัติรถและแฟ้มประวัติพนักงานแยกให้ชัดเจนครับ