ในยุคที่กรมการขนส่งทางบกบังคับใช้กฎหมายให้ผู้ประกอบการขนส่งต้องมี บุคลากรจัดการด้านความปลอดภัยในการขนส่ง (Transport Safety Manager: TSM) ตำแหน่งนี้ได้กลายเป็นหนึ่งในสายงานที่ตลาดแรงงานต้องการตัวอย่างมาก ทั้งฝั่งผู้ประกอบการที่ต้องการส่งพนักงานไปอบรม และฝั่งพนักงานที่อยากอัปสกิลเพื่อย้ายสายงาน
แต่คำถามใหญ่ที่สร้างความกังวลใจให้ใครหลายคนก็คือ:
“ฉันไม่ได้จบปริญญาตรีด้านการจัดการโลจิสติกส์ หรือไม่ได้จบวิศวกรรมการขนส่งมาโดยตรง จะมีสิทธิ์สมัคร TSM ได้ไหม? กฎหมายจะอนุญาตให้ขึ้นทะเบียนหรือเปล่า?”
คำตอบตรงนี้คือ “ผ่านและสมัครได้แน่นอนครับ!” กรมการขนส่งทางบกไม่ได้จำกัดโอกาสเฉพาะคนที่จบตรงสายเท่านั้น บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกเกณฑ์คุณสมบัติ เส้นทางในการสมัคร และวิธีเตรียมตัวอย่างละเอียดครับ
สมัครได้ครับ! กรมการขนส่งทางบกออกแบบหลักเกณฑ์คุณสมบัติของ TSM ให้มีความยืดหยุ่น โดยมุ่งเน้นที่ “ความรู้ ความเข้าใจ ในการบริหารจัดการความปลอดภัย” เป็นหลัก มากกว่าชื่อวุฒิการศึกษาบนปริญญาบัตร
ตราบใดที่คุณมีคุณสมบัติผ่านเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งตามที่กฎหมายกำหนด แล้วเข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตร TSM (รวม 18 ชั่วโมง) จากหน่วยงานที่กรมฯ รับรอง พร้อมทั้ง สอบผ่านเกณฑ์ประเมินความรู้ คุณก็จะมีสิทธิ์ได้รับการแต่งตั้งและขึ้นทะเบียนเป็น TSM ได้ถูกต้องตามกฎหมาย 100%
กรมการขนส่งทางบกกำหนดคุณสมบัติของผู้ที่จะเข้ารับการทดสอบเพื่อเป็น TSM ไว้ในหลายเส้นทาง เพื่อเปิดโอกาสให้ทั้งคนในสายงานและคนย้ายสายงาน ดังนี้:
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ TSM QUALIFICATION PATHWAYS │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ Pathway A: สายวุฒิการศึกษา (ระดับ ปวส. / ปริญญาตรีขึ้นไป) │
│ ──► เรียนจบวุฒิที่กำหนด ──► อบรม 18 ชม. ──► สอบผ่าน ──► ขึ้นทะเบียน │
│ │
│ Pathway B: สายประสบการณ์ทำงาน (ไม่น้อยกว่า 3 ปี) │
│ ──► มีหนังสือรับรองงาน ──► อบรม 18 ชม. ──► สอบผ่าน ──► ขึ้นทะเบียน │
│ │
│ Pathway C: สายผู้ประกอบการ / เจ้าของกิจการการขนส่ง │
│ ──► เป็นผู้ถือหุ้น/กรรมการ ──► อบรม 18 ชม. ──► สอบผ่าน ──► ขึ้นทะเบียน│
└──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
คุณต้องสำเร็จการศึกษาอย่างน้อย ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือ ระดับปริญญาตรีขึ้นไป ในสาขาวิชาใดสาขาวิชาหนึ่ง ดังต่อไปนี้:
สาขาวิชาตรง: การจัดการขนส่ง, โลจิสติกส์, วิศวกรรมขนส่ง/จราจร
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์: วิศวกรรมเครื่องกล, วิศวกรรมยานยนต์, วิศวกรรมโยธา, วิศวกรรมอุตสาหการ
สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย: ผู้ที่จบ จป.วิชาชีพ (สาขาอาชีวอนามัยฯ)
สาขาบริหารธุรกิจ / การจัดการ / สาขาอื่นๆ: ที่มีรายวิชาเกี่ยวกับการขนส่ง โลจิสติกส์ หรือการจัดการความปลอดภัย
หากวุฒิการศึกษาไม่ตรงตามสาขาข้างต้น คุณสามารถใช้ ประสบการณ์ทำงาน เข้าทดแทนได้ โดยต้องมีประสบการณ์ทำงานด้านการปฏิบัติการขนส่ง ด้านการซ่อมบำรุงยานพาหนะ หรือด้านความปลอดภัยในการทำงาน รวมกันไม่น้อยกว่า 3 ปี (โดยต้องมีหนังสือรับรองการทำงานจากสถานประกอบการหรือหน่วยงาน)
หากคุณเป็นเจ้าของกิจการ กรรมการผู้มีอำนาจลงนาม หรือผู้ถือหุ้นในบริษัทขนส่ง และต้องการทำหน้าที่ TSM ควบคู่ไปด้วย สามารถใช้คุณสมบัติการเป็นผู้ประกอบการสมัครเข้ารับการอบรมและสอบวัดความรู้เพื่อขึ้นทะเบียนได้เช่นกัน
มาลองดูตัวอย่างสายอาชีพในชีวิตจริงกันครับว่า คนทำอาชีพเหล่านี้สามารถสมัคร TSM ได้ทันทีหรือไม่:
| สายอาชีพ / ตำแหน่งงานเดิม | วุฒิการศึกษา / ประสบการณ์ | สิทธิ์ในการสมัคร TSM |
| 1. จป.วิชาชีพ (Safety Officer) | ป.ตรี อาชีวอนามัยและความปลอดภัย | 🟢 สมัครได้ทันที (วุฒิตรง) |
| 2. หัวหน้าฝ่ายจัดส่ง / ขนส่ง | ป.ตรี การจัดการทั่วไป + ประสบการณ์ 3 ปี | 🟢 สมัครได้ทันที (มีประสบการณ์) |
| 3. วิศวกรเครื่องกล / ช่างบริการ | ปวส. / ป.ตรี วิศวกรรมเครื่องกล | 🟢 สมัครได้ทันที (วุฒิตรง) |
| 4. เจ้าหน้าที่ฝ่ายบุคคล (HR) | ป.ตรี รัฐศาสตร์ / อักษรศาสตร์ | 🟢 สมัครได้ (หากมีประสบการณ์คุมฟลีต/ความปลอดภัย 3 ปี) |
| 5. เจ้าของร้านค้าส่ง / ผู้ประกอบการ | ปวส. / ป.ตรี ทุกสาขา | 🟢 สมัครได้ (ในฐานะผู้ประกอบการ) |
หากคุณเช็กคุณสมบัติแล้วพบว่าตนเองผ่านเกณฑ์ เส้นทางในการก้าวสู่การเป็น TSM มีเพียง 4 สเต็ปง่ายๆ ดังนี้:
เลือกสถาบันอบรมที่กรมฯ รับรอง: สมัครเข้ารับการอบรมกับหน่วยงาน สถาบันการศึกษา หรือสมาคมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนรับรองจากกรมการขนส่งทางบก
เข้ารับการอบรมครบ 18 ชั่วโมง: เรียนรู้เนื้อหาครอบคลุม 5 หมวดความปลอดภัย (การบริหารคนขับ, ยานพาหนะ, การขนส่ง, อุบัติเหตุ, และมาตรการอื่นๆ)
สอบวัดความรู้ (TSM Exam): ทำการทดสอบวัดความรู้ตามเกณฑ์ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด โดยต้องสอบผ่านตามเกณฑ์คะแนนที่กำหนดไว้
ขึ้นทะเบียนผ่านระบบออนไลน์: นำหนังสือรับรองผ่านการอบรมและผลการสอบไปขึ้นทะเบียนประวัติในระบบ TSM Thailand (www.tsmthai.com) เพื่อให้ผู้ประกอบการเลือกแต่งตั้งเข้าสู่ระบบต่อไป
การไม่ได้จบการจัดการขนส่งมาโดยตรง ไม่ใช่เรื่องน่ากังวลเลยครับ ขอเพียงคุณมีวุฒิการศึกษาระดับ ปวส. / ปริญญาตรีขึ้นไป หรือมีประสบการณ์ทำงานที่เกี่ยวข้องรวม 3 ปี คุณก็มีคุณสมบัติครบถ้วนพร้อมสมัครอบรม TSM ได้ทันที
ตำแหน่ง TSM จึงถือเป็น “โอกาสทองในการอัปสปีดสายงาน” สำหรับทั้ง จป.วิชาชีพ, หัวหน้าคลังสินค้า, ช่างเครื่องยนต์ และผู้บริหารฝ่ายจัดส่ง ที่ต้องการเพิ่มคุณค่าและหนังสือรับรองวิชาชีพให้ตนเองในตลาดแรงงานขนส่งครับ!