สำหรับคนที่ทำงานในแวดวงคลังสินค้าหรือโรงงานอุตสาหกรรม การขับรถยกหรือ Forklift ได้ ถือเป็นทักษะทำเงินที่ช่วยให้หางานง่าย แต่มีสิ่งหนึ่งที่เป็นประเด็นถกเถียงกันมาตลอดในกลุ่มพนักงานหน้างานคือคำถามที่ว่า “ผมก็ขับรถยกเป็นมาตั้งนาน ขับคล่อง สอดงาแม่นยำ แต่ไม่มีใบเซอร์ (ใบรับรองการอบรม) จะเป็นอะไรไหม? กฎหมายเขาเอาผิดจริงหรือแค่ขู่ให้กลัว?”
คำตอบแบบขีดเส้นใต้ตรงนี้เลยครับว่า “ผิดจริง เจ็บจริง และมีโทษรุนแรงถึงขั้นจำคุกและปรับเงินหลักแสน!” ในอดีตเรื่องนี้อาจจะมีการอนุโลมกันภายในโรงงาน แต่ภายใต้ กฎกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2564 และ พ.ร.บ. ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ อีกต่อไปแล้ว มาเคลียร์กันให้ชัดครับว่าความเสี่ยงทางกฎหมายที่มือใหม่และผู้บริหารต้องรู้นั้น มีอะไรบ้าง
อ้างอิงตาม กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน้ำ พ.ศ. 2564 (ส่วนที่ 4 ข้อ 40) ร่วมกับประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้ระบุเป็นภาคบังคับไว้ว่า:
“นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งจะทำหน้าที่เป็นผู้ขับรถยก เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตรการขับรถยกจากหน่วยงานที่ได้รับการขึ้นทะเบียนรับรองอย่างถูกต้อง”
นั่นหมายความว่า ต่อให้พนักงานคนนั้นจะมีความเชี่ยวชาญระดับเทพ ขับดริฟต์เข้าซองได้นิ่งขนาดไหน แต่ถ้าในแฟ้มประวัติพนักงานไม่มี “ใบรับรองการผ่านการอบรม (ใบเซอร์)” ที่ออกโดยสถาบันที่กรมสวัสดิ์ฯ รับรอง จะถือว่าพนักงานคนนั้น “ไม่มีคุณสมบัติทางกฎหมายในการปฏิบัติงานขับรถยก” ทันที
หากสถานประกอบการใดปล่อยปละละเลยให้พนักงานที่ไม่มีใบเซอร์ขึ้นขับรถยก แล้วถูกเจ้าหน้าที่พนักงานตรวจความปลอดภัย (จป. ตรวจแรงงาน) เข้ามาสุ่มตรวจ หรือร้ายแรงที่สุดคือ “เกิดอุบัติเหตุชนคนบาดเจ็บหรือเสียชีวิต” บทลงโทษจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วนดังนี้:
โทษของนายจ้าง / บริษัท (หนักที่สุด): ตาม พ.ร.บ. ความปลอดภัยฯ พ.ศ. 2554 มาตรา 53 ระบุว่า หากนายจ้างฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานกฎกระทรวงความปลอดภัย (ซึ่งรวมถึงการไม่จัดอบรมรถยกให้พนักงาน) ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
โทษของตัวพนักงานขับรถยก: หากเกิดอุบัติเหตุจนมีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิต แล้วสืบทราบว่าคนขับไม่มีใบเซอร์อย่างถูกต้อง ตัวพนักงานจะถูกดำเนินคดีอาญาในข้อหา “กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับบาดเจ็บสาหัสหรือถึงแก่ชีวิต” ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุดถึง 10 ปี และที่สำคัญคือ บริษัทสามารถเลิกจ้างได้ทันทีโดยไม่จ่ายค่าชดเชย เพราะถือว่าพนักงานทำผิดกฎระเบียบและข้อบังคับความปลอดภัยร้ายแรงขององค์กร
ถ้าคุณไปสมัครงานยุคนี้ แล้วบอกผู้จัดการโกดังว่า “ผมขับเป็นครับ แต่ไม่มีใบเซอร์” โอกาสที่คุณจะถูกปฏิเสธมีสูงถึง 99% เพราะโรงงานไม่อยากเอาขาข้างหนึ่งไปแหย่ในคุกด้วยเหตุผลเหล่านี้:
ประกันภัยไม่คุ้มครอง: หากเกิดอุบัติเหตุรถยกชนชั้นวางพังยับเยิน มูลค่าความเสียหายหลักแสนหลักล้าน สิ่งแรกที่บริษัทประกันภัยจะขอดูก็คือ “ใบเซอร์กรมสวัสดิ์ฯ ของคนขับ” หากพบว่าคนขับไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง บริษัทประกันมีสิทธิ์ปฏิเสธการจ่ายค่าสินไหมทดแทนทันที เท่ากับบริษัทต้องควักกระเป๋าจ่ายเองทั้งหมด
มาตรฐาน ISO และคู่ค้าระดับสากล: โรงงานสมัยใหม่ต้องผ่านการตรวจประเมินมาตรฐานระบบจัดการความปลอดภัย (เช่น ISO 45001) หากตรวจพบว่ามีพนักงานไร้ใบเซอร์แอบขับรถยก ระบบมาตรฐานของโรงงานจะสอบตกทันที
| หัวข้อการประเมินความเสี่ยง | มีใบประกาศนียบัตรถูกต้อง (ใบเซอร์) | ไม่มีใบเซอร์ (ขับตามใจชอบ) |
| สถานะทางกฎหมาย | ถูกต้องตามกฎกระทรวงแรงงาน 100% | ฝ่าฝืนกฎหมาย เสี่ยงโดนสั่งระงับงาน |
| โทษปรับและจำคุก (เมื่อเกิดเหตุ) | ได้รับการคุ้มครองตามระบบจัดการความปลอดภัย | นายจ้างเสี่ยงคุก 1 ปี ปรับ 4 แสน / คนขับโดนคดีอาญา |
| การคุ้มครองจากประกันภัย | ประกันภัยรับเคลมค่าเสียหายตัวรถและสินค้า | ประกันปฏิเสธการจ่ายค่าเสียหายทุกกรณี |
| โอกาสในสายอาชีพ | อัปเกรดเงินเดือน ย้ายงานได้ทุกโรงงานอย่างยั่งยืน | สมัครงานยาก เสี่ยงโดนเลิกจ้างโดยไม่ได้ค่าชดเชย |
หมดยุคของการลักไก่แอบขับรถยกแล้วครับสำหรับโลกธุรกิจปัจจุบัน การมี “ใบเซอร์ Forklift” ไม่ใช่เรื่องของการเสียเวลาไปนั่งฟังอบรมเพื่อให้ได้กระดาษมาใบหนึ่ง แต่มันคือ “เกราะคุ้มครองทางกฎหมาย” ที่ช่วยปกป้องตัวพนักงานจากการถูกฟ้องร้อง คุ้มครองผู้ประกอบการจากการถูกปรับ-จำคุก และปกป้องชีวิตของเพื่อนร่วมงานทุกคนในโกดัง ดังนั้น หากคุณขับรถยกเป็นอยู่แล้ว หรือเป็นมือใหม่ที่กำลังจะเข้าสู่วงการนี้ การลงทุนเวลาเพียง 2 วันเพื่อเข้าอบรมให้ถูกต้อง คือทางเลือกที่ฉลาด ปลอดภัย และคุ้มค่าที่สุดสำหรับอนาคตของคุณครับ
อย่าปล่อยให้ความประมาทหรือความไม่รู้ นำพาองค์กรและตัวคุณไปสู่ความเสี่ยงทางกฎหมาย จัดอบรมและออกใบเซอร์รถยกให้ถูกต้องกับ ไอดีไดร์ฟ (หน่วยงานฝึกอบรมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนรับรองจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานอย่างเป็นทางการ) เราพร้อมติวเข้มกฎหมายฉบับล่าสุด เทคนิคการขับขี่นิรภัย และการทดสอบมาตรฐานสากล เพื่อให้พนักงานของคุณได้รับใบอนุญาตปฏิบัติงานที่ถูกต้อง ยืดอกทำงานได้อย่างมั่นใจ ไร้กังวลเรื่องโดนปรับ
