“TSM กับ จป.วิชาชีพ (Safety Officer) หน้าที่ซ้ำซ้อนกันไหม? ทำไมโรงงานต้องมีทั้งคู่?”

เมื่อกรมการขนส่งทางบกเริ่มออกกฎหมายบังคับให้ผู้ประกอบการขนส่งต้องแต่งตั้ง บุคลากรจัดการด้านความปลอดภัยในการขนส่ง (Transport Safety Manager: TSM) คำถามที่ถูกพุ่งเป้ามาจากฝ่ายบริหารและฝ่ายทรัพยากรบุคคลของโรงงานอุตสาหกรรมมากที่สุดคำถามหนึ่งคือ:

“บริษัทเราก็มี ‘จป.วิชาชีพ’ (เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ) คอยดูแลเรื่องความปลอดภัยอยู่แล้ว ทำไมยังต้องแต่งตั้ง TSM เพิ่มขึ้นมาอีก? หน้าที่มันทับซ้อนกันหรือเปล่า? เป็นการสิ้นเปลืองซ้ำซ้อนไหม?”

หากมองผิวเผิน ทั้งสองตำแหน่งดูเหมือนจะทำหน้าที่ดูแลความปลอดภัยเหมือนกัน แต่ในทางกฎหมายและทางปฏิบัติ ทั้งสองตำแหน่งมีขอบเขตงาน จุดโฟกัส และพื้นที่ความรับผิดชอบที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกการเปรียบเทียบแบบช็อตต่อช็อต เพื่อให้เข้าใจว่าทำไมโรงงานยุคใหม่ถึงจำเป็นต้องมีทั้งสองตำแหน่งนี้คู่กันครับ

1. ไขความกระจ่าง: ขอบเขตพื้นที่ความรับผิดชอบ (Boundary of Responsibility)

ข้อแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดระหว่าง จป.วิชาชีพ และ TSM คือ “เส้นแบ่งพื้นที่การทำงาน”

┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                     BOUNDARY OF RESPONSIBILITIES                         │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 🏢 ภายในรั้วสถานประกอบการ (Inside Factory Fence)                           │
│    ──► พื้นที่รับผิดชอบหลักของ "จป.วิชาชีพ"                                 │
│    ──► คุมไลน์ผลิต, คลังสินค้า, เครื่องจักร, อัคคีภัย, สุขภาพพนักงาน          │
│                                                                          │
│ 🚚 นอกรั้วสถานประกอบการ / บนท้องถนน (Outside Factory Fence / On the Road)   │
│    ──► พื้นที่รับผิดชอบหลักของ "TSM"                                     │
│    ## ──► คุมรถบรรทุก, พนักงานขับรถ, การบรรทุกสินค้า, เส้นทางเดินรถ           │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

• จป.วิชาชีพ (Safety Officer): โฟกัสความปลอดภัย “ภายในรั้วโรงงาน/สถานประกอบการ” คอยดูแลไม่ให้พนักงานบาดเจ็บจากเครื่องจักร สารเคมี การตกจากที่สูง อัคคีภัย หรือสภาพแวดล้อมในการทำงาน

• TSM (Transport Safety Manager): โฟกัสความปลอดภัย “นอกรั้วโรงงาน / บนท้องถนน” คอยดูแลระบบการขนส่ง ตั้งแต่ความพร้อมของพนักงานขับรถ ความสมบูรณ์ของตัวรถ การบรรทุกสินค้าไม่ให้ตกหล่นหรือน้ำหนักเกิน และการติดตามการเดินรถผ่านระบบ GPS

2. ตารางเปรียบเทียบมิติความแตกต่าง: จป.วิชาชีพ VS TSM

เพื่อให้เห็นภาพความแตกต่างอย่างเป็นรูปธรรม ลองมาดูการเปรียบเทียบในแต่ละมิติสำคัญดังนี้:

3. ทำไมโรงงานที่มีฟลีตรถขนส่งถึง “ต้องมีทั้งคู่”?

สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม หรือบริษัทที่มีการขนส่งสินค้าของตนเอง การมีเพียงตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง อาจทำให้เกิด “ช่องว่างความเสี่ยง (Safety Gap)” ขึ้นได้:

4. คนๆ เดียวกัน สามารถควบตำแหน่งทั้ง “จป.วิชาชีพ” และ “TSM” ได้ไหม?

คำตอบคือ “ทำได้ครับ!” ในทางกฎหมาย ทั้งกระทรวงแรงงานและกระทรวงคมนาคม ไม่อนุมัติให้ปฏิเสธการควบตำแหน่ง หากบุคคลนั้นมีคุณสมบัติครบถ้วนตามที่ทั้งสองกฎหมายกำหนด

┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                  DUAL-ROLE QUALIFICATION (จป. + TSM)                     │
├──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. วุฒิการศึกษา ──► จบปริญญาตรี สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (จป.วิชาชีพ) │
│ 2. เข้ารับการอบรม ──► ผ่านการอบรมหลักสูตร TSM 18 ชั่วโมง                   │
│ 3. สอบและขึ้นทะเบียน ──► สอบผ่านเกณฑ์ TSM และขึ้นทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบก│
│                                                                          │
│ 🟢 ผลลัพธ์: สามารถได้รับการแต่งตั้งเป็นทั้ง จป.วิชาชีพ และ TSM ในบริษัทเดียวกันได้ │
└──────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

ข้อแนะนำสำหรับการควบตำแหน่ง:

การให้ จป.วิชาชีพ ไปอบรมเพิ่มเพื่อรับตำแหน่ง TSM ควบคู่กัน เป็นโซลูชันที่ คุ้มค่าและได้รับความนิยมสูงสุดสำหรับ SME และโรงงานขนาดกลาง เพราะนอกจากจะช่วยประหยัดงบประมาณด้านบุคลากรแล้ว จป.วิชาชีพ ยังมีพื้นฐานความเข้าใจด้านระบบความปลอดภัยและการจัดทำเอกสารอย่างแม่นยำอยู่แล้ว ทำให้สามารถต่อยอดงาน TSMได้อย่างรวดเร็ว

สรุป

หน้าที่ของ TSM และ จป.วิชาชีพ ไม่ได้ซ้ำซ้อนกัน แต่เป็นการ “เติมเต็มรอยต่อความปลอดภัย” จากภายในโรงงานออกไปสู่ท้องถนน

จป.วิชาชีพ ช่วยปกป้องชีวิตพนักงานและทรัพย์สินภายในโรงงาน ส่วน TSM ช่วยปกป้องพนักงานขับรถ สินค้า ยานพาหนะ และความปลอดภัยของผู้ใช้รถใช้ถนนร่วมกัน การมีทั้งสองระบบทำงานประสานกัน จึงเป็นเกราะคุ้มกันที่สมบูรณ์แบบที่สุดสำหรับองค์กรยุคใหม่ครับ!